Seiten in anderer Sprache:

Druckansicht aufrufen:

Suchbegriff eingeben:

Hauptnavigation:

Unternavigation:

 

Trzy lata trwały prace nad książką, jakiej na Górnym Śląska (i o Górnym Śląsku) dotąd nie było. Wydany niedawno przez Instytut Śląski w Opolu "Leksykon mitów, symboli i bohaterów Górnego Śląska XIX-XX wieku" mierzy się z najbardziej znanymi faktami, wyobrażeniami i stereotypami związanymi z historią regionu ostatnich dwóch stuleci.

Na prawie 500 stronach czytelnik znajdzie 110 rozbudowanych haseł, które - co istotne - opisują polską, niemiecką i czeską pamięć regionu. Całość podzielona została na pięć głównych kategorii (ludzie i ich znaki, święci i bohaterowie, mity i tradycje, święta i rytuały, miejsca), do których odnoszą się zawarte w "Leksykonie..." hasła. Poza zagadnieniami ogólnie znanymi i wielokrotnie opisywanymi autorzy prezentują także takie, które do tej pory niezbyt często pojawiały się opracowaniach naukowych. Z jednej strony czytelnik znajdzie tu więc teksty poświęcone górnośląskiej gwarze, etosowi pracy, pobożności, krajobrazowi, bohaterom ludowych podań i najbardziej znanym postaciom związanym z regionem (pisarzom, politykom, władcom, przemysłowcom etc.). Z drugiej strony równie poważnie autorzy potraktowali zjawiska, które zasadniczo nie cieszyły się dotąd zainteresowaniem kręgów naukowych. Osobne teksty poświęcono więc m.in. kulturowemu fenomenowi, jaki przez dziesięciolecia komunizmu stanowiły odwiedziny z Republiki Federalnej Niemiec i przesyłane stamtąd paczki, idealizacji obrazu Zachodnich Niemiec w okresie komunistycznym (i wcześniej), śląskiemu bluesowi oraz dwóm najważniejszym górnośląskim klubom piłkarskim: Górnikowi Zabrze i Ruchowi Chorzów. Zresztą temat futbolu pojawia się w "Leksykonie..." także w kontekście trudnych wyborów politycznych, jakich w XX wieku dokonywać musieli mieszkańcy Górnego Śląska. Już ze względu na jego tematykę trudno uznać "Leksykon..." za typową publikację encyklopedyczną. Jak podkreślają autorzy, celem, który im przyświecał, było przedstawienie w możliwie uporządkowany sposób górnośląskiego świata wyobrażonego.

Wszystkie zjawiska, wydarzenia i osoby opisane zostały w książce jako fenomeny kulturowe. W przypadku Górnego Śląska zadanie takie wydaje się o tyle trudne, że przeszłość regionu do dziś budzi żywe kontrowersje i nierzadko postrzegana jest przez pryzmat schematów i obrazów wykreowanych w różnych okresach historycznych i w różnych warunkach przynależności państwowej. Poza oryginalną tematyką i przejrzystą strukturą niewątpliwym atutem wydawnictwa jest także skład zespołu, który podjął się przygotowania "Leksykonu...". Znalazło się w nim mianowicie 17 naukowców z Polski, Niemiec i Czech. Grupą dominującą byli wprawdzie historycy, lecz nie zabrakło tu również językoznawców, germanistów i kulturoznawców.

"Leksykon mitów, symboli i bohaterów Górnego Śląska XIX-XX wieku"

Redakcja naukowa Bernard Linek, Andrzej Michalczyk
Liczba stron: 488, twarda oprawa, liczne ilustracje.